به گزارش اول مد، پسوریازیس (Psoriasis) یک بیماری مزمن و التهابی پوست است که در آن سیستم ایمنی بدن به اشتباه به سلول‌های سالم پوست حمله می‌کند و باعث رشد بسیار سریع سلول‌های پوستی می‌شود. این بیماری مسری نیست و تصور نمی‌شود که منتقل شود. در یک چرخه طبیعی، سلول‌های پوست هر ۲۸ تا ۳۰ روز یک بار جایگزین می‌شوند، اما در پسوریازیس این چرخه به حدود ۷۲ ساعت، یعنی سه روز، کاهش می‌یابد و سلول‌های مرده روی سطح پوست تجمع می‌کنند و لکه‌های ضخیم و پوسته‌پوسته ایجاد می‌کنند.
علائم و انواع پسوریازیس
شایع‌ترین نوع آن پسوریازیس پلاکی (Plaque Psoriasis) است که با لکه‌های برجسته، قرمز در پوست روشن یا بنفش و خاکستری در پوست تیره، و پوسته‌های نقره‌ای مشخص می‌شود. این لکه‌ها معمولاً در آرنج، زانو، کمر و پوست سر ظاهر می‌شوند و می‌توانند خارش‌دار یا دردناک باشند.
انواع کمتر شایع عبارت‌اند از:
- پسوریازیس ناخن: باعث فرورفتگی، تغییر رنگ، ضخیم شدن یا جدا شدن ناخن از بستر می‌شود.
- پسوریازیس گوتات (Guttate): بیشتر در کودکان و جوانان و اغلب پس از عفونت گلودرد استرپتوکوکی ظاهر می‌شود و با لکه‌های کوچک قطره‌ای شکل مشخص می‌شود.
- پسوریازیس معکوس (Inverse): در چین‌های پوستی مثل زیر سینه، کشاله ران و زیر بغل بروز می‌کند و لکه‌های صاف و براق ایجاد می‌کند.
- پسوریازیس پوسچولار (Pustular): نوعی نادر که با تاول‌های چرکی مشخص می‌شود.
- پسوریازیس اریترودرمیک (Erythrodermic): نادرترین و شدیدترین نوع که تقریباً کل بدن را با قرمزی و پوسته‌ریزی فرا می‌گیرد.
محرک‌ها و عوامل خطر
پسوریازیس معمولاً دوره‌ای است و بین دوره‌های شعله‌ور شدن و فروکش کردن نوسان دارد. محرک‌های شناخته‌شده شامل عفونت‌ها مانند گلودرد استرپتوکوکی، استرس، آسیب پوستی مثل خراش، گزش حشره یا آفتاب‌سوختگی، هوای سرد و خشک، مصرف الکل و سیگار کشیدن، و برخی داروها مانند لیتیوم، داروهای ضدمالاریا و بتا بلاکرها است.
عوامل ژنتیکی نقش مهمی دارند؛ اگر یکی از اعضای خانواده پسوریازیس داشته باشد، احتمال ابتلا بیشتر است. همچنین افرادی که اضافه وزن دارند یا سیگار می‌کشند، بیشتر در معرض شعله‌ور شدن بیماری هستند.
درمان
پسوریازیس درمان قطعی ندارد، اما روش‌های متعددی برای کنترل علائم و کاهش دوره‌های شعله‌ور شدن وجود دارد. انتخاب درمان به شدت بیماری و وجود مشکلات دیگر بستگی دارد.
درمان‌های موضعی برای موارد خفیف: کورتیکواستروئیدهای موضعی، آنالوگ‌های ویتامین D، مهارکننده‌های کلسینورین موضعی و عوامل جدیدتر غیراستروئیدی مانند مهارکننده‌های PDE4.
فوتوتراپی (نوردرمانی): استفاده از نور UVB با باند باریک تحت نظارت پزشک. استفاده خودسرانه از تخت‌های برنزه یا آفتاب می‌تواند خطرناک باشد و پوست را بدتر کند.
درمان‌های سیستمیک برای موارد متوسط تا شدید: داروهای خوراکی مانند متوترکسات، سیکلوسپورین، آسیترتین، آپرمیلاست و دئوکروا سیتینیب، و بیولوژیک‌ها: داروهای تزریقی که بخش‌های خاصی از سیستم ایمنی را هدف قرار می‌دهند مانند مهارکننده‌های TNF، IL-17 و IL-23. این داروها برای بسیاری از افراد مبتلا به پسوریازیس متوسط تا شدید «زندگیChanging» توصیف شده‌اند.
ارتباط با سایر بیماری‌ها
پسوریازیس فقط یک بیماری پوستی نیست؛ یک اختلال التهابی سیستمیک است. افراد مبتلا به پسوریازیس در معرض خطر بالاتر ابتلا به آرتریت پسوریاتیک (درد و تورم مفاصل)، بیماری‌های قلبی عروقی، سندرم متابولیک و اختلالات روانی مانند اضطراب و افسردگی هستند. به همین دلیل پزشکان بر غربالگری زودهنگام و مراقبت جامع تأکید می‌کنند.
اعداد کلیدی پسوریازیس
- ۲۸ تا ۳۰ روز: چرخه طبیعی جایگزینی سلول‌های پوست.
- ۷۲ ساعت: چرخه جایگزینی سلول در پسوریازیس.
- ۵ نوع کمتر شایع: ناخن، گوتات، معکوس، پوسچولار و اریترودرمیک.
منبع: گزارش تحلیلی سلامت پوست
نه؛ پسوریازیس بیماری مسری نیست و تصور نمی‌شود که منتقل شود.
پسوریازیس پلاکی که با لکه‌های برجسته، قرمز یا بنفش و پوسته‌های نقره‌ای مشخص می‌شود و معمولاً در آرنج، زانو، کمر و پوست سر ظاهر می‌شود.
درمان قطعی ندارد، اما روش‌های موضعی، فوتوتراپی و درمان‌های سیستمیک برای کنترل علائم و کاهش دوره‌های شعله‌ور شدن وجود دارد.
💬 دیدگاه‌ها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده. اولین نفر باشید.